Britse geheime dienst: ‘de terrorist’ bestaat niet

Oma
Begin dit jaar bezocht ik een conferentie in Rotterdam waarop een mevrouw van het ministerie van Binnenlandse Zaken geruststellend aankondigde dat Nederlandse wetenschappers ons binnenkort precies kunnen vertellen waar radicaliserende moslims zich ophouden. Het zou daardoor gemakkelijker worden om terroristische aanslagen te voorkomen.
De mededeling werd door de aanwezigen, bestaande uit beleidsmakers, onderzoekers en mensen van politie en veiligheidsdiensten, met enig hoongelach ontvangen. De kennis over de wegen waarlangs moslims radicaliseren staat nog in de kinderschoenen en om moslims die radicaliseren te kunnen monitoren moet je ondubbelzinnige indicatoren vast kunnen stellen. De vraag is of dat ooit mogelijk zal zijn.

Interessant in dat verband zijn publicaties gisteren in de Britse krant the Guardian. Deze krant heeft beslag weten te leggen op een rapport van de Britse geheime dienst MI5 waaruit blijkt dat

het niet eenvoudig is om vast te stellen op welke manier mensen radicaliseren. Volgens MI5 is het niet mogelijk één profiel op te stellen van de
Britse terrorist. De gangbare
stereotypen blijken vaak niet te kloppen. In de meeste gevallen gaat het om Britse
onderdanen met een legale status. Ze zijn op religieus vlak
beginnelingen en nog lang geen islamitische fundamentalisten. De
invloed van radicale
extremistische geestelijken is volgens MI5 te verwaarlozen en er zijn duidelijke aanwijzingen dat een stabiele religieuze identiteit bescherming biedt tegen gewelddadige radicalisering. .

MI 5 trekt deze conclusies op grond case studies die zijn verricht door gedragswetenschappers van de dienst. Enkele honderden
personen zijn onderzocht. Het gaat om mensen waarvan bekend is dat zij “betrokken zijn bij, of nauw
verbonden zijn met, gewelddadige extremistische activiteiten”,
variërend van fondsenwerving tot het plannen van zelfmoordaanslagen in
Groot-Brittannië.

De belangrijkste conclusies zijn:

• De meerderheid van de onderzochte groep is Britse onderdaan; de
rest verblijft, op een enkele
uitzondering, legaal in Groot Brittannie. Ongeveer de helft werd
geboren in
het Verenigd Koninkrijk. Sommigen van hen kwamen als vluchtelingen met
traumatische ervaringen, maar de meesten kwamen naar Groot-Brittannië
om te studeren, vanwege familie of om economische redenen en
radicaliseerden pas vele jaren
na aankomst.

• Veel van degenen die betrokken zijn bij terrorisme, beoefenen
hun geloof niet regelmatig.
Veel van hen zijn ‘religieuze analfabeten’; ze zijn te beschouwen als
religieuze beginners. Zeer weinigen zijn opgevoed in sterk
religieuze huishoudens, en bekeerlingen zijn oververtegenwoordigd.
Sommigen gebruiken
drugs-, drinken alcohol, of bezoeken prostituees. Volgens MI5 zijn er
duidelijke aanwijzingen dat een stabiele religieuze identiteit
bescherming biedt tegen gewelddadige radicalisering.

• Er is geen bewijs dat
geestesziekten of persoonlijkheidsstoornissen vaker bij Britse terroristen voorkomen dan bij rest van de bevolking.

• Brits-terroristen zijn net zo etnisch divers als de Britse
moslim-bevolking, met zowel personen uit Pakistan, het Midden-Oosten als autochtonen. Huidskleur, etnische achtergrond of
nationaliteit zijn geen reden voor verdenking.

• De meeste Britse terroristen zijn mannen, maar vrouwen spelen ook een
belangrijke rol. Wanneer ze zich bewust zijn van de activiteiten van hun man,
broers of zonen ‘, maken ze geen meestal geen bezwaar.

• De meesten radicaliseren wanneer ze tussen de 20 en 30 jaar oud zijn,
maar er is ook een flinke groep die pas boven de 30 radicaliseert.

• van de personen boven de 30 hebben de meesten een stabiele relatie
en kinderen. MI5 denkt op grond hiervan dat het onjuist is te
veronderstellen dat
iemand met een vrouw en kinderen minder snel te verleiden is tot
terroristische daden. Ook zou het niet zo zijn dat terroristen jonge
mannen zijn die gedreven worden door seksuele frustratie en
zich verleiden tot “het martelaarschap” vanwege de mooie maagden die op
hen wachten in het paradijs.

• Degenen die betrokken zijn bij Britse terrorisme zijn niet
dom, maar ook niet allemaal hoger opgeleid. Hun opleidingsniveau varieert sterk. Wel zijn ze bijna allemaal
werkzaam zijn in lager gekwalificeerde banen.

MI5 benadrukt dat het van groot belang is de gevarieerde achtergronden
van extremisten te doorgronden. Wanneer dat niet lukt, zullen de
veiligheidsdiensten niet in staat zijn om gewelddadige radicalisering
op de korte en de langere termijn tegen te gaan. MI5 benadrukt de
noodzaak om
“aantrekkelijke alternatieven” te ontwikkelen voor potentiële
terroristen.

Volgens de MI5 auteurs komt de grootste dreiging van extremistische islamitische groeperingen die het
gebruik van geweld “ter verdediging van de islam” rechtvaardigen, maar zijn er ook
gewelddadige extremisten betrokken bij niet-islamitische
bewegingen. MI5 maakt zich vooral zorgen om degenen die betrokken zijn bij het gebruik
van geweld of hieraan actieve steun verlenen en niet
om degenen die zich beperken tot politiek extreme standpunten.

Volgens MI5 staan projecten als het
“Channel Project”, dat is ontworpen om gewelddadige
vormen van extremisme te voorkomen, nog in de kinderschoenen. Ook bestaat de angst dat
sommige jongeren ten onrechte zullen worden aangeduid als extremisten. Hetzelfde gevaar bestaat in Nederland wanneer er te gemakkelijk en te strikt gebruik wordt gemaakt van ‘profielen van radicaliserende moslims’ of van ‘indicatoren voor radicalisering’.

(De teksten in dit artikel over MI5 zijn grotendeels vertalingen van de
publicaties in The Guardian. Het artikel is ook verschenen op het Allochtonenweblog)

One thought on “Britse geheime dienst: ‘de terrorist’ bestaat niet

  1. Ik heb nog een aantal Nederlandse boeken ook over het onderwerp, die in de enorme stapel ‘boeken die ik nog wil lezen’ zwerven. Maar boeken waar ik bij moet denken schieten er vaak bij in in de kinderdrukte 😉
    Ik geloof wel dat er veel te veel gesimplificeerd wordt. Maar ik geloof ook dat er uiteindelijk een aantal kenmerken zijn die gedeeld worden. Dingen die mensen ‘vatbaarder’ maken. Dat kan karakter zijn maar dat kunnen ook omstandigheden zijn – en soms gewoon toeval, de verkeerde persoon in de verkeerde bui of een charismatische binnenlokker als je behoefte hebt aan acceptatie of zo.
    Probleem is alleen er zoveel soorten terroristen zijn met allemaal verschillende dingen die ze ertoe motiveren, dat je volgens mij nooit een voorspellend model kunt ontwikkelen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s