Het circus van goedkope meningen

Zeepbal_2
Jaren geleden kon je in Amsterdam iedere middag op de lokale radio luisteren naar een programma met rond half zes als vast onderdeel een ‘phone -in’. Luisteraars kregen tijdens het programma de mogelijkheid telefonisch hun ongezouten mening te geven over actuele onderwerpen. In die tijd was dat nog bijzonder op radio en tv. Meningen en analyses werden gegeven door echte deskundigen. Het ‘Nederlandse publiek’ werd zelden gehoord; het was in die tijd misschien allemaal wat te elitair.

Tegenwoordig is dat anders: je kunt geen tv of radio meer aanzetten zonder geconfronteerd te worden met de mening van jan-en-alleman over van-alles-en-nog-wat. Deskundigen hoor je nog maar zelden.

Het debat is fors gedemocratiseerd en dat klinkt erg goed. Maar zijn we er ook wat mee opgeschoten? Is de kwaliteit van het maatschappelijke en politieke debat hoger geworden? Klinken er meer meningen en nuances? Ik heb niet bepaald de indruk.

Kennis verkoopt namelijk niet, goedkope meningen wel. Het
geven van een mening is amusement geworden. Liefst snel en pakkend in
ronkende soundbites. Alles moet kort, want kort is duidelijk en vraagt
weinig denkvermogen. Feiten zijn minder relevant geworden. Met een enkele quote moet je zien te scoren: zo
veel mogelijk kijkers, luisteraars en kiezers lokken. Lees ook het verhaal van Martijn de Koning over media en het scheppen van de waan van de dag.

Politici met een genuanceerd verhaal scoren niet, populisten wel. Een coherent verhaal hoeven ze niet meer te houden. Rita Verdonk, populair politica en populairste talkshowgast, lukte het laatst zelfs over één onderwerp uiteenlopende opvattingen te hebben. Deskundigen met achtergrondkennis zijn voor tv-programma’s al snel te
langdradig en saai. Daarom wordt er steeds vaker gekozen voor een
Bekende Nederlander die – niet gehinderd door enige kennis van zaken –
hijgerig zijn of haar mening mag geven over de nieuwste hypes. Als praatprogramma tel je niet meer mee zonder side-kick.

Een deel van deze meningboeren heeft thuis blijkbaar een computer beunt bij als columnist of publicist.
Volkskrantcolumnist Bert Wagendorp gaf op 13 september vorig jaar in
de Volkskrant een mooie beschrijving van de publicist: “Wat een
‘publicist’ precies is weet niemand, behalve dan dat het iemand is die
iets publiceert. Niet iedereen die publiceert is een publicist. Wie
publiceert is pas een publicist wanneer hij meningen publiceert.
Overigens is niet iedereen die meningen publiceert een publicist. (…)
Een publicist geldt al snel als een intellectueel en opiniemaker en dat
doet het goed bij de meisjes, ook op hogere leeftijd.”

Wagendorp
schreef dit nadat hij had geconcludeerd dat van de 76 ondertekenaars
van de Steunverklaring aan de Ex-Moslims er 10 als beroep ‘publicist’
hadden opgegeven en dat er onder de overigen nog zeker 30 waren die
minstens deeltijdpublicist genoemd mogen worden.

Soms word ik zo moe van al die opgewonden standjes met hun goedkope meningen en verlang ik naar hele lange, hele saaie betogen van heuse deskundigen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s